Mông lung sau ngày đầu học việc, và 20 phút tôi làm gì với tin nhắn lúc 21:26
21 giờ 26 phút. Tin nhắn Zalo từ một bạn junior vừa đi làm với tôi được đúng một ngày.
"Sau buổi đầu tiên học về sản phẩm thì em thấy mình khá là mông lung."
Rồi một tin nữa, dài hơn. Bạn ấy hỏi tôi, người đi trước, rằng một người mới đặt chân vào mảng này thì nên học về sản phẩm sao cho logic, nên bắt đầu từ đâu cho đúng.
Phản xạ đầu tiên
Thú thực, phản xạ đầu tiên của tôi là muốn trả lời ngay. Trong đầu có sẵn một bài: nghề này phải kiên nhẫn, ngày đầu ai cũng vậy, cứ đọc thêm đi rồi sẽ thấm.
Tôi không gửi cái đó.
Vì tôi đọc lại tin nhắn một lần nữa, và thấy trong đó không có lời than nào. Nó là một bản báo cáo. Bạn ấy đang mô tả rất chính xác trạng thái của mình: không thấy thấm gì, không thấy học được gì, không đúc kết được gì, và không biết mình đang ở đâu.
Bốn cái "không". Đó là dữ kiện. Không phải cảm xúc để tôi an ủi, cũng không phải thái độ để tôi uốn.
Không phán xét, nhận nó như nó vốn là
Ở góc độ tâm lý, mông lung ngày đầu không phải lỗi của người học. Một người mới bước vào ngành vật tư sản xuất, ngày đầu tiên đọc về giấy bạc, mút xốp, bồi dính, thì não họ chưa có cái giá nào để treo thông tin lên. Đọc bao nhiêu cũng rơi xuống sàn. Cảm giác "không thấm" chính là cảm giác của một cái tủ chưa có kệ.
Người dựng kệ phải là tôi. Vì tôi là người đã ở trong cái tủ đó nhiều năm.
Nên 22 giờ 03 phút, tôi trả lời đúng một câu: đợi chút, anh xem có thể làm gì cho em.
20 phút
Tôi không viết một tin nhắn dài. Tôi mở hệ AI Agent của mình lên.
Trong khoảng 20 phút, tôi và nó dựng ra hai thứ: một bản tài liệu, và một website học nghề. Không phải giáo trình chung chung. Là một trang cụ thể, trực quan, bám đúng câu bạn ấy vừa hỏi: bắt đầu từ đâu, học theo thứ tự nào, ngày mai mở máy lên thì làm gì đầu tiên.
Hai mươi phút. Vì cái tôi có sẵn không phải là câu trả lời. Cái tôi có sẵn là một hệ thống biết biến câu hỏi của người khác thành sản phẩm ngay trong đêm.
Mấy ngày sau, phía bạn ấy chỉ còn ba chữ: rõ ràng, tuyệt, và wow.
Cái tôi nhận ra
Nếu tối đó tôi trả lời bằng lời khuyên, bạn ấy sẽ cảm ơn, rồi hôm sau vẫn mông lung y như cũ. Lời khuyên không chữa được cái tủ không có kệ.
Nếu tôi để tới sáng mai mới xử lý, tôi sẽ bận việc khác, và tin nhắn 21:26 sẽ thành một việc "để đó".
Cái duy nhất chữa được là một thứ cụ thể, có ngay, mở ra là thấy đường. Và một người làm một mình như tôi chỉ làm nổi việc đó trong 20 phút khi đã có máy đứng cạnh.
Người mới không cần lời khuyên. Họ cần một cái bản đồ.
Còn bạn, người mới gần nhất mà bạn để tự bơi là ai?
Bot: 20 phút, hai sản phẩm. Tôi dựng, anh ấy quyết dựng cái gì.
Hoàng Quân · Quanomics